Beelden met alle geweld uit de islam?


In verband met het gewelddadige optreden van terroristen op de redactie van Charlie Hebdo in Parijs keren opnieuw dezelfde vragen terug:

• Leidt islam tot geweld op zijn tegenstanders? Hebben terroris-
tische aanslagen in naam van Allah iets met de islam te maken?
• In verband met publicaties: is er iets mis met beelden?

Blijkbaar heeft iedereen daarover een eigen waarheid, wellicht in naam van de ‘vrije meningsuiting’. Een vraag echter die minder mensen zich stellen, luidt: wordt de Koran goed gelezen door voor- en tegenstanders? Kennen beide partijen voldoende de fundamentele kern van die religie op het vlak van beelden? Ziehier een korte schets die met meer lectuur kan uitgebreid worden.

Aan de cartoonisten van Charlie Hebdo wordt door moslims verweten dat ze het beeldverbod overtreden. In de Koran, eerste geloofsbron in de islam, wordt gewaarschuwd voor afgodencultus, meestal met verwijzing naar Abraham die de toenmalige godenbeeldjes stuksloeg en zich als eerste monotheïst gedroeg (soera 21, 52-68) en naar het gouden kalf (soera 20, 88). Daarmee volgt de islam het beeldverbod uit de Joodse traditie, als reactie tegen de beeldencultus in de polytheïstische religies uit die tijd. De theologische verantwoording is begrijpelijk: God openbaart zich via het woord in de Koran en hoewel hij daarin vaak in menselijke beelden beschreven wordt, is zijn wezen absoluut transcendent. Angst voor afgoderij (aanwezig in de Koran) werkt het beeldverbod in de hand ter bescherming van de gelovigen (niet aanwezig in de Koran). Op het juridische vlak dateert de eerste wet van honderd jaar na het begin van de islam, wanneer in 721 kalief Yazid II verklaart dat afbeeldingen van mensen verboden zijn. Daaraan voorafgaand werden die beelden wel teruggevonden in religieuze gebouwen in Damascus (de toenmalige hoofdstad). Laten we niet vergeten dat rond datzelfde jaar het iconoclasme in de Byzantijnse Kerk startte. De meningen lopen uit elkaar of er tussen beide een verband bestond…

Verschillende toepassingen.

a) De meest gebruikelijke visie (de orthodoxe islam dus) weert beelden en voorstellingen van God, de profeet Mohammed en zijn opvolgers binnen een sacrale ruimte, zoals een moskee: met de bedoeling alleen God te aanbidden, van wie geen beeld kan gemaakt worden. Tot daar volgen Joden en christenen dezelfde weg.


b) Een striktere visie breidt dat verbod uit tot alle levende wezens: mensen en dieren, zowel in de moskee als daarbuiten...   lees hier verder



Verkeersbord zonder mensenhoofd



 



Terug naar overzicht