IDB - logo

 

 

 

Het kruis in het midden duidt op het vertrekpunt van IDB : vanuit de katholieke kerk de dialoog aangaan met andere religies. Het logo wordt niet door een cirkel of andere omlijning afgerond en duidt op de openheid die er in dialoog steeds dient voor te komen. Eveneens blijft zo de weg open naar andere religies die niet in de vijf vermelde logo’s zijn terug te vinden.

 



Jodendom

Tweeduizend jaar geleden, onder koning Herodes, stond in de tempel van Jeruzalem de menora of zevenarmige kandelaar. Volgens Exodus (Ex. 25; 31-38 en 37; 17-24) had God aan Mozes de opdracht gegeven een luchter van zuiver goud te maken met zeven lampen, die door de priesters elke avond moesten worden ontstoken en ’s morgens weer opgepoetst. Jesaja zag er het symbool in van Israël: licht onder de naties. Na de vernietiging van de tempel in 70 na Chr. werd de menora in de keizerlijke schatkamer in Rome opgeborgen. Sindsdien weet niemand wat ermee is gebeurd. Daardoor werd hij het meest universele joodse symbool van hoop op verlossing en herstel. Een tweede werd nooit vervaardigd. Wel bestaan er afbeeldingen van die als decoratie voorkomen in huizen, op grafstenen en op kunstmonumenten. In de joodse eredienst wordt hij echter niet meer gebruikt. De menora verwijst naar de zeven dagen van de scheppingsweek en naar de kosmische dimensie van het geloof.


Islam

Als cultureel teken is de wassende maan hoogstwaarschijnlijk al in gebruik rond 2500 v.C. Het was het symbool van de maangod Nanna, later Sin in de cultuur van Mesopotamië. De ster staat oorspronkelijk voor de dochters van de maangod. Als verwijzing naar de islam komt de wassende maan voor in de standaard van het Ottomaanse Rijk, waarvan de politieke dynastieën tevens het hoofd waren van de geloofsgemeenschap. In de Koran vindt men echter geen enkele verwijzing naar dat ideogram. Tegenwoordig staat de vijfpuntster voor ‘de vijf pijlers van de Islam’. De maansikkel met ster(ren) komt voor in de vlag van Turkije, Algerije, Turkmenistan, Azerbeidjan, Uzbekistan en Pakistan.


Boeddhisme

Het wiel is het symbool van de Dharma, de leer van Boeddha. Met de eerste toespraak van de Boeddha in het Hertenpark in Varanasi, Noord-India, is het ‘wiel van de waarheid in beweging’ gezet. Dat wiel kan niet meer stil gezet worden. De waarheid zal altijd verder ontdekt worden door steeds meer mensen. De acht spaken van het wiel symboliseren het achtvoudig pad: het juiste inzicht verwerven, de juiste intentie koesteren, het juiste woord spreken, correcte handelingen stellen, eerbaar levensonderhoud nastreven, een aandachtige houding aannemen, nooit je inspanningen opgeven en voortdurende meditatie. Iedereen moet echter zelf dat pad volgen, niemand kan het in je plaats doen: levenswijsheid en verlichting (‘nirvana’) ontdek je via eigen ervaring.


Hindoeïsme

AUM is een mystieke klank die in het Sanskriet ‘amen’ betekent. Deze klank staat aan de oorsprong van de schepping en houdt verleden, heden en toekomst in zich verenigd. Wanneer hij wordt gebruikt als mantra en lange tijd in meditatie herhaald wordt, leidt hij tot verlichting. AUM wordt belangrijker geacht dan alle Vedateksten en offers, want hij vertegenwoordigt het Absolute (Brahman). Een Hindoeritueel, uitgevoerd door een priester (pandit) begint steeds met het uitspreken van de klank AUM (‘a-u-m’).  Ook yoga- en meditatiesessies worden op dezelfde wijze geopend. Driemaal na elkaar worden de drie letters krachtig en langzaam uitgestoten, waardoor je in eenheid komt met het oergeluid dat het heelal heeft geschapen. Je trilt als het ware mee met het Leven. Deze klank, die over de chaos blies, is eventueel te vergelijken met de Geest in het Bijbelse scheppingsverhaal.


Christendom

Vanaf de derde eeuw is het kruis het symbool van het christelijke geloof geworden, omdat Jezus door de Romeinen gekruisigd werd. Het symboliseert de overwinning van Christus op de dood. Ook lijden, verzoening en verlossing vinden er hun betekenis in. Als het lichaam van Jezus er aan bevestigd is, heet het een crucifix (gebruikt door katholieken en orthodoxen). Protestanten verkiezen een leeg kruis, omdat zij weinig of geen beelden in hun kerken plaatsen. In het logo staat het kruis centraal, als inspiratie voor christenen in al hun doen en spreken. Van daaruit gaan zij de dialoog aan met zoveel mogelijk religies. Wie aan interreligieus werk doet, probeert bovendien eveneens oog te hebben voor de verscheidenheid van de christelijke kerken (oecumene).